«Αλλιώς»

Οι νέοι στο επίκεντρο, φέτος με αφορμή την «Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας 2014». Τι πιο θεμιτό και αισιόδοξο… Αν όμως εξετάσουμε με μεγεθυντικό φακό θα παρατηρήσουμε ότι οι νέοι γίνονται, αρκετά συχνά, καταναλωτική «βορά» για κάποιους επιτήδειους που έχουν αναγάγει σε επάγγελμα την «προώθησή τους» μέσα από «επιδοτούμενα» προγράμματα ή προτάσεις άνευ περιεχομένου και άξονα ή ακόμα σε πρόσκληση σε εθελοντισμό τον οποίο όμως κάποιοι τον έχουν μετατρέψει σε εμπορεύσιμο, κερδοσκοπικό «προϊόν».

Ο λόγος για το «Make art» του Γιώργου Τούλα, ο οποίος, αφού για χρόνια προωθούσε τις δράσεις της «Παράλλαξης» και της «Θεσσαλονίκης Αλλιώς» από το Δημόσιο Ραδιόφωνο, τον FM, 9.58, στην ώρα των εκπομπών του, τώρα, πλέον, αναδεικνύεται σε θερμό υποστηρικτή της «τέχνης». Ποιας τέχνης; Μα βέβαια, αυτής όπου ο κάθε «καλλιτέχνης» – καλλιτέχνης θα αναζητήσει το χώρο μόνος του, θα στήσει το έργο του, οτιδήποτε, οπουδήποτε, ώστε να συμπεριληφθεί στο φεστιβάλ «Make art», υπό την αιγίδα και την επιδότηση της «Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Νεολαίας 2014» (δείτε εδώ την πρόσκληση συμμετοχής).

Οι επιτυχημένες «ακτιβιστικές» του δράσεις φαίνεται δεν αρκούν, δεν επιφέρουν το ανάλογο οικονομικό αντίκρισμα, οπότε η επέκταση στην «τέχνη» έχει αναχθεί σε πολιτιστικό «δημοκρατικό» δρώμενο. Φαίνεται ότι η παράφραση της έννοιας «τέχνη και ζωή ή ζωή και τέχνη» της δεκαετίας του 1960 έχει ερμηνευθεί από τους διοργανωτές ως «οργανώνω»  ό,τι να’ ναι αρκεί να το «θεσμοποιήσω».

Και εξηγούμαι: είναι θεμιτό να οργανώνονται εκθέσεις νέων καλλιτεχνών -και όχι φοιτητών- στο δημόσιο ευρύ χώρο, είναι, όμως, εκμετάλλευση προς τα όνειρα, την επιθυμία αυτών των νέων, όχι μόνο να μην τους παρέχεται οποιαδήποτε στήριξη, αντιθέτως να τους ζητείται να βρουν οι ίδιοι το χώρο, να στήσουν το έργο τους, ενώ ο φορέας της δράσης επιδοτείται. Με ποια κριτήρια; Ποια τέχνη; Έτσι «γίνεται» η τέχνη; Με διάφορα «υλικά» όπως ένα κέικ, αν και εκεί ακόμα… Τέτοιες «έννοιες» υποδόρια, αλλά και καιροσκοπικά, αποδομούν κάθε γνώση και κριτήριο και συγχρόνως επικροτούν την προχειρότητα της τέχνης.

Τα Open Studio, Portes Ouvertes, Vitrines d’Art κ.ά. που έχουν ήδη αναπτυχθεί εδώ και δεκαετίες σε άλλες χώρες αλλά και στη Θεσσαλονίκη από το 1990 -η υπογράφουσα είχε τουλάχιστον δύο φορές οργανώσει με άλλους φορείς παρόμοιες δράσεις-, είχαν ένα βασικό κριτήριο: την επιλογή καλλιτεχνών και την παροχή μέσα από κάποιο κατάλογο, ένα κείμενο, ένα cd ώστε να καταγραφεί, να «μείνει» ένα ίχνος για τους καλλιτέχνες. Το κόστος ελάχιστο.

Όχι στα Μουσεία

Με εκπλήσσει, λοιπόν, ιδιαίτερα, ότι το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το οποίο έχει και την εμπειρία, αλλά και το αντίστοιχο καταρτισμένο προσωπικό, ενώ καταθέτει πρόταση στην «Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας 2014», η πρόταση απορρίπτεται! Μ’ εκπλήσσει ότι, ενώ ο κύριος δήμαρχος, Γιάννης Μπουτάρης, έχει επανειλημμένα επαναλάβει και στηρίξει, θεωρητικά, τα 5 Μουσεία κι ενώ γνωρίζει ότι σχεδόν όλα τα Μουσεία της πόλης φυτοζωούν και ότι κάποιες οικονομικές ανάσες γι’ αυτούς είναι απαραίτητες, αν όχι αναγκαίες, αρνείται έστω μια μικρή στήριξη, η οποία θα βασιζόταν σε κάποια κριτήρια, θα στήριζε τους ειδικούς, θα εμψύχωνε, περισσότερο, τους νέους καλλιτέχνες. Το γεγονός ότι η τέχνη «έχει την τύχη» να γνωρίζει μια ιδιαίτερη μεταχείριση: αυτή της προχειρότητας! Στο όνομα του ότι όλα είναι τέχνη (άλλη παράφραση του Joseph Beuys) υπάρχει το τέλειο άλλοθι στους επιτήδειους για να σπεκουλάρουν, να δημιουργούν προσδοκίες, ενώ ουσιαστικά δεν προωθούν παρά τον εαυτό τους, την επιχείρησή τους και παράλληλα δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες ώστε η πόλη να «σιωπά».

Η «κακοποίηση» της τέχνης από τους πολιτικούς ήταν -μέχρι τώρα- ένα δεδομένο, τα τελευταία όμως χρόνια έχουμε αποκτήσει κι’ ένα ακόμα δεδομένο -παράδοξο: ενώ μιλάμε για μια καλύτερη πόλη, με αξιοκρατία, με σεβασμό στον πολίτη, για μια καλύτερη κοινωνία, για μια πόλη που παλεύει τους δαίμονες του παρελθόντος, που εκπαιδεύει τους πολίτες της, που διεκδικεί τα αρχαία της Βενιζέλου, που «στηρίζει» τα Μουσεία της, έχουμε μια «πρόταση» που έρχεται να διαιωνίσει νοοτροπίες μικροσυμφερόντων -βρισκόμαστε και σε προεκλογική περίοδο- σε μια πόλη που σιωπά κατά το δοκούν όταν είναι να «προστατεύσει» τον «εαυτό» της και τα «παιδιά» της. Αυτή, λοιπόν, είναι «η Θεσσαλονίκη Αλλιώς»;

Και θα το ξαναγράψω: το lifestyle πέθανε, ζήτω το lifestyle.

* Η Δωροθέα Κοντελετζίδου είναι ιστορικός της τέχνης, διδάκτορας της θεωρίας της τέχνης

 

Πηγή: Εgnatia Post (http://goo.gl/iF2Uxm)

Advertisements